Als je getrouwd bent, een geregistreerd partnerschap hebt of een notarieel samenlevingscontract ziet de Belastingdienst jou en je partner automatisch als fiscaal partner. Dat is ook zo als je samenwoont en je samen een kind hebt (zonder samenlevingscontract, huwelijk of partnerschap). Bij een fiscaal partnerschap doe je gezamenlijk aangifte. Samen belastingaangifte doen heeft voor- en nadelen. De belangrijkste voor- en nadelen zet ik hierna op een rijtje.
Als fiscaal partner mag je inkomsten en aftrekposten zelf verdelen tussen jou en je partner. Als de één meer verdient dan de ander pakt gezamenlijk aangifte doen meestal voordelig uit. Je kunt dan – als je een koopwoning hebt – de hypotheekrenteaftrek zo verdelen dat deze optimaal terechtkomt bij degene met het hoogste inkomen zodat je minder inkomstenbelasting betaalt. Ook is je heffingvrij vermogen (het deel van je spaargeld en beleggingen waarover je geen belasting hoeft te betalen) als fiscaal partners twee keer zo hoog als voor iemand die geen fiscaal partner heeft. Als je spaargeld boven het heffingvrij vermogen uitkomt maar je partner weinig spaargeld heeft (of andersom) is de kans groter dat er minder belasting hoeft te worden betaald over spaargeld.
Een nadeel van fiscaal partnerschap is dat je minder snel in aanmerking komt voor toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget). Daarvoor wordt namelijk gekeken naar het gezamenlijke inkomen en spaargeld. Hoe hoger dit inkomen en spaargeld is, hoe lager de toeslag die je kunt krijgen (of je kunt geen toeslag krijgen).
Ook heb je meer kans op het moeten betalen van schenkbelasting en op het niet kunnen aftrekken van hypotheekrente als jij en je partner twee woningen hebben.
In het jaar waarin jij en je partner uit elkaar gaan eindigt je fiscaal partnerschap. Bij gehuwden / geregistreerd partners stopt dit op het moment dat het verzoek tot echtscheiding / ontbinding van het geregistreerd partnerschap wordt ingediend bij de rechtbank én beide partners niet meer op hetzelfde adres wonen. In dat jaar kun je kiezen of je voor dat jaar nog éenmaal gezamenlijk aangifte doet, of apart aangifte van elkaar. Door samen (met je ex-partner) digitaal aangifte te doen kun je duidelijk krijgen of het voordeliger is om samen of apart aangifte van elkaar te doen. Daarbij heb je allebei je DigiD nodig.
Een hulp voor het nemen van de nemen beslissing om al dan niet gezamenlijk aangifte te doen kan zijn om daarvoor al een proefberekening te maken op de website van de Belastingdienst van de toeslagen die je kunt krijgen als fiscaal partner (= toeslagpartner) of alleen, dus zonder toeslagpartner. Zo zie je wat voor jullie of jou het beste uitpakt.